De wervelkolom bestaat uit 33 verticaal opeengestapelde wervels. De wervels worden met elkaar verbonden door facetgewrichten aan de achterkant van de wervelkolom. Die gewrichtjes zorgen ervoor dat de wervels ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. De wervels worden door bindweefsel gestabiliseerd en, nog belangrijker, ze worden van elkaar gescheiden door tussenwervelschijven, die als schokbrekers dienst doen.

De wervelkolom kan in 5 stukken worden onderverdeeld: (van boven naar onder) 7 nekwervels, 12 borstwervels, 5 lendenwervels, het heiligbeen (de 5 sacrale wervels) en het staart- of stuitbeen dat uit 4 wervels bestaat. Het ruggenmerg loopt door een kanaal in de achterkant van de wervels, van de hersenstam tot de lendenwervels. Vanuit het ruggenmerg vertakken zich zenuwen die signalen naar het hele lichaam doorsturen, als dragers van commando's voor beweging en andere lichaamsfuncties.

Anatomisch gezien heeft de vorm van de wervelkolom van een volwassene vier krommingen. De borstwervels en het heiligbeen zijn enigszins naar voren gekromd, de nek- en lendenwervels naar achteren. Dankzij deze unieke vorm kan de wervelkolom het gewicht van het menselijk lichaam dragen.

De bovenste 7 wervels vormen de cervicale wervelkolom. Deze loopt van de onderkant van de schedel tot de bovenkant van de thoracale wervelkolom. De eerste twee wervels hebben beide een unieke vorm en functie.

De bovenste nekwervel ondersteunt de schedel en wordt de atlas genoemd. Deze wervel fungeert als spil. De vormgeving van de atlas maakt voor- en achterwaartse beweging van het hoofd mogelijk, zoals bij 'ja' knikken. Onder de atlas zit een as die draaiing mogelijk maakt. Een benig uitsteeksel, de dens, scharniert met de atlas, zodat het hoofd zijdelings kan draaien, zoals bij 'nee' schudden.

De vijf overige wervels zijn dragende delen. Om deze wervels heen liggen spieren, bindweefsel, bloedvaten en zenuwen. Ook dienen de kraakbeenschijven tussen de wervels als schokbrekers voor de ruggengraat. Door zijn vorm en structuur biedt de cervicale wervelkolom ondersteuning voor en beweeglijkheid van het hoofd en de nek.

Spinal anatomie Spinal anatomie
De wervelkolom geeft structurele steun voor de romp en omgeeft en beschermt het ruggenmerg.
De wervelkolom bepaalt ook bevestigingspunten voor de spieren van de rug en de ribben.
De vertebrale schijven dienen als schokbrekers tijdens activiteiten zoals wandelen, hardlopen en springen.
Tevens maken zij de ruggengraat te buigen en uit te breiden.

Scoliose
De wervelkolom vertoont normaal een aantal bochten. In de halswervels en lendenwervels gaat deze bocht naar voren (een lordose), in de borstwervels gaat de bocht naar achteren (een kyfose). Deze voor- en achterwaartse bochten kunnen soms abnormaal versterkt zijn zonder dat ze klachten geven. Een scoliose is een abnormale kromming van de wervelkolom naar links of rechts opzij. Daarnaast draait bij scoliose de wervelkolom om haar as. De verdraaiing van de wervelkolom veroorzaakt op borsthoogte aan de rugzijde een bolling van de ribben. Die bolling wordt gibbus of bochel genoemd.

Oorzaak
Meestal is de oorzaak van scoliose onbekend. Dit wordt idiopatische scoliose genoemd en begint vaak bij adolescenten rond de leeftijd van 12 jaar. Deze vorm komt vaker bij meisjes dan bij jongens voor.Scoliose kan ook ontstaan door een beenlengteverschil, spierspasmen of ontstekingen inde buikholte. Deze scoliose verdwijnt als het onderliggende probleem is opgelost en wordt een compensatoire of niet-structurele scoliose genoemd.Tenslotte kan een scoliose onderdeel zijn van andere aandoeningen zoals spier- of bindweefselziekten, afwijkingen in het wervelkanaal of van de wervels zelf. Deze vorm van scoliose is blijvend en wordt een structurele scoliose genoemd.

Klachten
Er is een zichtbare zijwaartse misvorming van de ruggengraat. Over het algemeen zijn er weinig lichamelijke klachten. Soms doet voorover buigen pijn en zelden treden afwijkingen aan zenuwen of spieren op. Als de scoliose langdurig blijft bestaan kunnen vroegtijdig afwijkingen aan de gewrichten van de wervelkolom optreden.