Aandoeningen van de ruggenwervels

Facetartrose
Spinaalstenose
Spondylolyse (gebroken ruggenwervel)
Spondylolysthese (verschoven ruggenwervel)
Scoliose
Reumatische aandoeningen

Facetartrose

Facetartrose is een aandoening van de facetgewrichtjes. Deze wervelgewrichtjes verbinden telkens twee opeenvolgende ruggenwervels met elkaar. Elk gewrichtje bestaat uit twee beenderige knobbeltjes. Waar ze elkaar raken zijn ze bekleed met kraakbeen. Met de leeftijd verdunt het kraakbeen tussen de knobbeltjes en kan het pijnlijk worden om het gewricht te gebruiken. Bovendien kunnen er benige botuitwassen of sporen aan groeien, die op termijn een vernauwing van het ruggenmergkanaal of spinaalstenose kunnen veroorzaken.

Symptomen

Pijn die toeneemt in de loop van de dag. Je hebt vooral pijn bij bewegen en wanneer je je rug hol maakt. De pijn kan rond één gewricht zitten maar zich ook over verschillende wervels uitstrekken.
Een botspoor kan een zenuw prikkelen en symptomen van ischias veroorzaken.
Behandeling
Conservatief (niet-chirurgisch)
Meestal gaat het beter met een conservatieve behandeling bestaande uit:

korte periodes van rust,
oefentherapie: spierversterkende oefeningen en lichaamshoudingen die de druk op de gewrichtjes verminderen Ga naar het Rugweb-oefenprogramma>,
tracties: stretchen van de ruggengraat door een kinesist, chiropractor of osteopaat,
pijnstillende en ontstekingsremmende geneesmiddelen,
facetinfiltratie in het gewricht zelf,
facetrhizotomie om de zenuwuiteinden in het getroffen gewricht te vernietigen.

Chirurgisch

Chirurgie is maar zelden nodig in het geval van facetartrose. Soms wordt een laminectomie of een spinaalfusie uitgevoerd.

Spinaalstenose

Bij spinaalstenose worden het ruggenmergkanaal of de uitgangen voor de zenuwwortels te nauw waardoor het ruggenmerg en de grote zenuwen onder druk komen te staan. De aandoening komt het vaakst voor in de onderrug. Dan heet ze lumbaalstenose. Het probleem wordt erger met de jaren, maar leidt zelden tot verlamming.

Oorzaken

De veroudering van de ruggengraat en de gevolgen daarvan zijn de belangrijkste oorzaken. Het ontstaan van nieuw botmateriaal rond de facetgewrichten, dat daar niet hoort te zitten, is hier een voorbeeld van.
Een spondylolysthese
Een ongeval
Soms is het aangeboren

Symptomen
Zwaar gevoel in de benen
Pijn bij het stappen
Doffe tot scherpe pijn in onderrug en billen
Voosheid, tintelingen en zelfs krachtverlies in dijen en benen
De pijn wordt minder wanneer je vooroverbuigt, zit of neerligt

Behandeling
Conservatief (niet-chirurgisch)
De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten. De meeste mensen zijn gebaat met een conservatieve behandeling:
pijnstillende en ontstekingsremmende geneesmiddelen,
bewegingstherapie,
een korset,
een inspuiting in de rug met een langwerkend ontstekingswerend product (cortisone), om de plaatselijke zwelling te doen verminderen. Daarmee ben je enkele weken tot maanden beter. Nadien moet de inspuiting meestal herhaald worden.

Chirurgisch

Soms wordt het ruggenmergkanaal chirurgisch weer breder gemaakt. Er bestaan verschillende technieken waaruit de meest geschikte wordt gekozen.
Een klein implantaat met vinnen wordt tussen de doornuitsteeksels van twee wervels geplaatst. Daardoor vergroot de afstand tussen die twee wervels en krijgt de zenuwwortel weer meer plaats. Het implantaat wordt niet vastgeschroefd aan bot of ligamenten. De ingreep kan gebeuren onder plaatselijke verdoving. Dit is een vrij nieuwe techniek.
Flavectomie. Met behulp van een operatiemicroscoop wordt het sterk vergrote of verkalkte ligamentum flavum plaatselijk weggenomen. Dit “gele ligament” verbindt de wervelbogen met elkaar. Aan de wervels zelf wordt niet geraakt. Dit is een minimaal invasieve ingreep.
Laminectomie: hierbij wordt de wervelboog verwijderd.
Spondylodese ofwel een fusie-operatie waarbij verschillende wervels definitief met elkaar worden versmolten.
De bedoeling van de ingrepen is de pijn in de benen te verminderen. Helemaal wegnemen kan meestal niet, want de artrose kun je niet ongedaan maken of stoppen.

Spondylolyse (gebroken ruggenwervel) en spondylolysthese (verschoven ruggenwervel)

Een spondylolyse is een scheurtje in de pars interarticularis, het deeltje van de wervelboog tussen pedikel en lamina. Meestal gebeurt het in de vierde of vijfde lendenwervel. Het kan aan één of beide kanten van de wervelboog zitten.
Een spondylolysthese is een wervel die naar voor is afgegleden, richting navel. Dat afglijden is het gevolg van de spondylolyse. De wervel in kwestie is er namelijk instabiel door geworden.
Er bestaan verschillende graden. Een spondyloptose is de ergste vorm. Dan ligt die ene wervel vóór de andere.

Oorzaak

Waarschijnlijk is het een stressfractuur door herhaalde overbelasting van de rug, maar de juiste oorzaak is nog onbekend.
Spondylolyse komt vrij vaak voor. Bij jonge mensen, vooral bij diegenen die bepaalde sporten uitoefenen op hoog niveau, kan het chronische pijn in de onderrug veroorzaken. Het kan ook erger worden door veroudering. Niet iedereen met een spondylolyse heeft er ook last van. Een aantal mensen weet niet dat ze dat een spondylolyse hebben omdat het geen pijn doet. Het wordt dan toevallig ontdekt op een foto van de rug.

Symptomen

Pijn in de onderrug, de bips en de hamstrings (spieren aan de achterzijde van bovenbeen).
De pijn wordt erger bij beweging, vooral als je sterk achteroverbuigt.
Uitstralende beenpijn en symptomen van ischias. Wanneer het lichaam extra kraakbeen aanmaakt om de breuk te helen, kan dat kraakbeen op een zenuw drukken.

Behandeling
Conservatief (niet-chirurgisch)
Een conservatieve behandeling van van spondylolyse en minder ernstige spondylolysthese heeft succes in ongeveer 80 % van de gevallen. De behandeling bestaat uit:
korte periodes van rust,
pijnstillende en ontstekingswerende geneesmiddelen,
een tijdelijk korset,
spierversterkende oefeningen voor de rug- en buikspieren.
Jonge mensen met een spondylolyse mogen alle sporten blijven beoefenen zolang het geen pijn doet. Alleen gewichtheffen en roeien worden afgeraden.

Chirurgisch
In zeldzame gevallen moet een fusie gebeuren om de verschoven wervel operatief vast te zetten. Dat is succesvol in 85 tot 90% van de gevallen.

Scoliose

Scoliose is een zijwaartse verkromming van de ruggengraat. Wanneer je een gezonde rug van langs achteren bekijkt, loopt de ruggengraat loodrecht in het midden naar beneden. Bij iemand met scoliose is hij C- of S-vormig. Behalve dat, draait de ruggengraat soms ook om haar as. Die verdraaiing kan een bochel veroorzaken.
De aandoening begint meestal in de late kinderjaren en vroege tienerjaren, tijdens een groeispurt. Meisjes hebben het vaker en erger dan jongens.

Oorzaken
Meestal is ze onbekend. Het zit vaak in de familie.
Scoliose kan ook samengaan met een andere neurologische aandoening, maar dan heeft men het niet over de “gewone” scoliose.

Symptomen
Het scheefgroeien zelf veroorzaakt geen pijn.
Volwassenen met een ernstige scoliose die nooit gecorrigeerd werd, hebben gedurende jaren meestal geen problemen. Vanaf de leeftijd van 40 jaar kunnen ze zware rugpijn krijgen. Doordat de rug scheef is, wordt hij ongelijk belast en ontstaat er meer artrose aan één kant.

Behandeling
Kinderen en tieners
Hoe sneller de afwijking bij een kind ontdekt wordt, hoe beter ze behandeld kan worden. De hoek van de scoliose wordt berekend om te bepalen wat er het best gebeurt.
Tot twintig graden: meestal geen behandeling, behalve af en toe een controle bij de dokter om te controleren of het niet erger wordt.
Meer dan 20 graden: als je nog groeit, moet je een tijdje een korset dragen. Dat moet beletten dat de scoliose nog verder evolueert. Een bestaande scoliose kun je daarmee niet meer ongedaan maken. Zodra je volgroeid bent, heeft een korset geen zin meer.
Meer dan 40 of 50 graden: operatie. Met een variant van de klassieke spinaalfusie worden de verdraaide wervels gedeeltelijk rechtgezet en vastgezet. Daarna mag je een jaar geen sport doen.
Scoliose moet goed opgevolgd worden door een arts. Wanneer de scoliose niet in de gaten wordt gehouden, wordt geschat dat de aandoening nog een graad per jaar evolueert nadat je volgroeid bent. Na dertig jaar betekent dat nog eens 30 graden erbij. Daarom is de behandeling bij een arts belangrijk. Als de arts jouw toestand nauwkeurig kan opvolgen, daarvoor hoef je nog niet per se een behandeling te krijgen, kunnen er op tijd de juiste beslissingen worden genomen.

Volwassenen
De behandeling bestaat vooral uit kinesitherapie, bewegingstherapie en geneesmiddelen tegen de pijn. Bij volwassenen haalt een korset niets meer uit.
Chirurgie gebeurt bij volwassenen alleen in de ergste gevallen, bijvoorbeeld wanneer je kromloopt van de pijn. Het herstel en het aaneengroeien van de wervels gaat echter niet zo vlot meer als bij jonge mensen. Hoe ouder je bent, des te groter de operatierisico’s bovendien worden. Soms is het gewoonweg te gevaarlijk om nog zo’n langdurige operatie te ondergaan.

Reumatische aandoeningen
Reuma is een verzamelwoord voor meer dan honderd verschillende aandoeningen van de verschillende onderdelen van ons bewegingsapparaat: gewrichten, gewrichtskapsels, kraakbeen, spieren, pezen, slijmbeurzen en bot. Die aandoeningen kunnen pijn en/of misvormingen veroorzaken. Het kan om een ontstekingsziekte gaan zoals reumatoïde artritis, maar het vaakst bedoelen mensen er artrose mee: slijtagereuma.

De behandeling hangt af van de oorzaak en is dus heel uiteenlopend.

Terug naar boven

Copyright © RUGINFO-EN-PIJN © NIETS VAN DEZE WEBSITE MAG ZONDER TOELATING WORDEN OVERGENOMEN

web analytics